Havale Nedir ve Ateşli Havale Neden Olur?

Ateş, çocuklar için sıkça karşılaşılan bir durumdur ve vücut sıcaklığının normalin üzerine çıkması olarak tanımlanır. Ateş, genellikle bir enfeksiyonun belirtisi olarak ortaya çıkar ve vücudun enfeksiyonla savaşmasına yardımcı olan bir savunma mekanizmasıdır. Bebekler ve çocuklar için normal vücut sıcaklığı, yetişkinlere göre biraz daha yüksektir. Bu nedenle, bir çocuğun ateşli olduğunu söylemek için vücut sıcaklığının en az 38 derece olması gerekir.

Yüksek ateş nedeniyle ortaya çıkan havale, 6 ay ile 6 yaş arasındaki çocuklarda kasılmalarla karakterize edilen bir nöbet durumudur. Bu tür havaleler genellikle vücut sıcaklığının hızlı yükselmesi halinde sonucunda meydana gelir. Özellikle ateşi yükselmeye duyarlı ve ailesel yatkınlığı olan çocuklarda daha sık görülür. Ateşli havale, anne ve babalar için endişe verici bir durum olabilir, ancak her zaman tehlikeli değildir. Bu nedenle, ateşli havaleler hakkında bilgi sahibi olmak önemlidir.

Aslında havaleye neden olan durum ateşin kendisi de değildir. Vücuda giren bir mikroorganizmaya hızlı cevap vermek isteyen bağışıklık sistemi salgılanan mediatör denilen kimyasallarla olayı kontrol almaya çalışır. Bu mediatörler bir anda beyin kimyasını da değiştirerek uyarılabilirliğini artırır. Ateşi de yükselten yine bu mediatörlerden olan interlökin 6’dir.

 

Ateş, genellikle viral veya bakteriyel enfeksiyonların bir sonucu olarak ortaya çıkar. Örneğin, bademcik iltihapları, orta kulak iltihapları, bağırsak ve idrar yolu enfeksiyonları, tüberküloz, menenjit ve zatürre gibi enfeksiyonlar ateşe neden olabilir. Ayrıca, lösemi, lenfoma ve bağışıklık sistemi hastalıkları gibi bazı ciddi sağlık sorunları da ateşin araştırılması gereken durumlar olabilir.

Ateşli Havale Geçiren Çocuğun Belirtileri:

• Yüksek ateş
• Bilinç kaybı
• Vücudun kasılması
• Göz kayması
• Solgunluk
• Nöbet sonrası baygınlık hali
• İdrar ve kaka kaçırma (her zaman değil)

Ateşli Havale Durumunda İlk Yardım:

Ateşli havale geçiren bir çocuğa müdahale şu şekilde olabilir:

Sakin Olun: İlk olarak, kendinizi sakinleştirin. Ateşli havale gözlemlediğinizde endişelenmek doğal olsa da, panik yapmamaya çalışmalısınız. Havale birkaç dakika içinde kendiliğinden sona erecektir.

Zamanı Kaydedin: Havale ne kadar sürdüğünü kaydedin. Çoğu ateşli havale birkaç dakika sürer. Hatta yanınızda başka birisi daha varsa mutlaka tüm süreci videoya almasını rica edin. Çocuk Nörologları havale sırasında çekilmiş görsel kayıta çok değer verirler.

Sürekli Gözlem: Çocuğunuzun havale sırasında nefes alıp almadığını dikkatlice gözlemleyin. Rahat nefes alabilmesi için etrafını açın, temiz havanın bulunduğunuz yere ulaşmasını sağlayın. KAsılmalar sırasında kendisine zarar verebilecek delici kesici aletlerden uzak tutun. Düşme ve travma riskini azaltın. Kusma halinde mide içeriğinin solunum yollarına kaçmasını engelleyecek şekilde yan yatırın. (Bknz: Recovery pozisyonu)

Soğutma Yöntemi: Çocuğunuzu ateşini düşürmek için ılık su ile ıslatılmış bir havlu ya da çarşaf ile kompres yapabilirsiniz. Ancak ateş bu yöntemle düşmüyorsa, ılık su ile yıkayabileceğiniz şekilde banyoya sokabilirsiniz. Soğutma yöntemlerini kullanırken dikkatli olun ve aşırı soğutmamaya özen gösterin.

Doktora Başvurun: Havale sona erdiğinde veya 5 dakikadan uzun sürdüğünde hemen bir doktora veya acil servise başvurmalısınız.

Belirtiler Var mı? Çocuğunuzda ateşli havale sonrasında huysuzluk, uykusuzluk, iştahsızlık, solunumda zorluk, ağır baş ağrısı gibi belirtiler varsa tekrar tıbbi yardım istemelisiniz.

Ateşli Havale Tedavisi:

Ateşli havale tedavisi, öncelikle ateşe yol açan nedenin bulunması ve tedavi edilmesiyle ilgilidir. Havaleyi durdurmak için bazen ilaçlar kullanılabilir. Tedavi, çocuğunuzun sağlık durumuna bağlı olarak değişebilir.

Korkulduğu gibi, ateşli havale genellikle kalıcı hasara yol açmaz ve tekrarlasa bile belli bir yaşa gelince (genellikle 6 yaş) tamamen düzelir. Ancak herhangi bir ateşli havale durumunda doktorunuzun tavsiyelerini takip etmek önemlidir. Beyin görüntümele tetkiklerinin yapılması gerekebilir.

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Görkem ASTARCIOĞLU’nun sıklıkla kullandığı yorumu şu şekildedir. ” Ateşli havale deprem gibidir. Deprem olacağını önceden bilemez, bilsek de engelleyemeyiz. Ama hiç deprem olmayacakmış gibi yaşamaya devam etmemiz gerekir. Tek yapmamız gereken önlem almaktır. Deprem için alınabilecek önlem binaları sağlalaştırmaksa havale için de o an ne yapılması gerektiğini öğrenmektir. ”

Kaynak:
https://www.kispi.uzh.ch/sites/default/files/d3-documents/kd00272554.pdf
https://www.healthychildren.org/English/health-issues/conditions/fever/Pages/Febrile-Seizures.aspx